Parkeerverbod vrachtwagens in de APV: wat mag een gemeente?

Wat de model-APV zegt

De VNG maakt een model-APV dat gemeenten kunnen overnemen. Het parkeren van grote voertuigen staat daarin in artikel 5:8. In de geconsolideerde versie van januari 2022 gaat het eerste lid over het aanzien van de gemeente:

“Het is verboden een voertuig dat, met inbegrip van de lading, een lengte heeft van meer dan 6 meter of een hoogte van meer dan 2,4 meter te parkeren op een door het college aangewezen plaats, waar dit naar zijn oordeel schadelijk is voor het uiterlijk aanzien van de gemeente.”

Het tweede lid gaat over de verdeling van parkeerruimte, en kijkt alleen naar de lengte: een voertuig van meer dan 6 meter mag niet staan “op een door het college aangewezen weg, waar dit naar zijn oordeel buitensporig is met het oog op de verdeling van beschikbare parkeerruimte.”

Dat tweede verbod geldt volgens het vierde lid niet “op werkdagen van maandag tot en met vrijdag, dagelijks van 08.00 tot 18.00 uur”. De toelichting legt uit waarom: een verbod overdag “zou de belangen van met name handel en industrie te zeer schaden.” Het college kan ontheffing verlenen. Daarnaast verbiedt artikel 5:9 grote voertuigen zo te parkeren dat het uitzicht van bewoners “op hinderlijke wijze wordt belemmerd”.

Die opbouw is het model. Wat een gemeente ermee doet, verschilt flink.

APV of verkeersbord?

Een gemeente heeft twee routes: een verkeersbesluit met borden uit het RVV 1990, of een verbod in de APV. De VNG wijst erop dat artikel 2a van de Wegenverkeerswet 1994 gemeenten een aanvullende verordenende bevoegdheid geeft, waarbij “primair werd gedacht aan het bestrijden van parkeerexcessen.”

Kies wel één route. De toelichting op de model-APV noemt een uitspraak uit 1993: de instelling van een parkeerverbod voor grote voertuigen dient “of te gebeuren op basis van de APV of op basis van een verkeersbesluit (Wegenverkeerswetgeving). Een combinatie hiervan is niet mogelijk.”

Voor vrachtwagens in de berm is dat verschil belangrijk. Sinds een uitspraak van het hof Arnhem-Leeuwarden uit 2016 verbieden de borden E1, E2 en E3 volgens de VNG “alleen het parkeren (of laten staan) op de rijbaan”, ook met de aanduiding zone. Wil je de berm ook dichtzetten, dan heb je een grondslag in de APV nodig (in het model artikel 5:10), of je maakt parkeren daar fysiek onmogelijk.

Hoe gemeenten het invullen

Venlo verbiedt grote voertuigen in de hele bebouwde kom, behalve op aangewezen plekken: “op de weg te parkeren binnen de bebouwde kom op andere plaatsen dan de daartoe door het college bij openbare bekendmaking aangewezen parkeergelegenheden.” Op werkdagen tussen 08.00 en 18.00 uur geldt het verbod niet.

Sittard-Geleen splitst het. Buiten de bebouwde kom geldt het verbod altijd, ter bescherming van het aanzien. Binnen de kom geldt het “op zaterdagen, zon- en feestdagen gedurende de hele dag, alsmede op werkdagen tussen 18.00 uur en 08.00 uur”. Tien straten, zoals de Economiestraat in Sittard en de Kampstraat in Geleen, zijn uitgezonderd. Het besluit noemt als reden ook “dat in de gemeente wonende beroepschauffeurs behoefte hebben aan parkeerplekken buiten bedrijfsterreinen in de buurt van hun woningen”.

Weert gaat verder dan het model. Het eerste lid verbiedt grote voertuigen op de weg, met als uitzondering maandag tot en met zaterdag van 07.00 tot 19.00 uur “gedurende ten hoogste één uur”. De beleidsregels voor ontheffingen rekenen ook “een oplegger dan wel een aanhangwagen ongeacht hun lengte” tot de grote voertuigen. En Weert biedt zelf een alternatief. Aan de Suffolkweg-Zuid ligt “het door de Gemeente geëxploiteerde parkeerterrein voor grote voertuigen”, met abonnement en 24/7 toegang voor onder meer chauffeurs die in Weert wonen.

Den Haag wijst alle wegen aan, met uitzondering van een lijst straten. In het besluit van 2023 stond daarbij: “Het betreft hier overwegend bedrijventerreinen.” Het verbod geldt alleen ’s avonds, ’s nachts en in het weekend.

Handhaving

Overtreding van een APV-verbod is strafbaar. In het model staat de strafmaat in artikel 6:1: “hechtenis van ten hoogste drie maanden of geldboete van de tweede categorie”. Wie toezicht houdt, wijst de gemeente zelf aan in artikel 6:2.

Er zijn ook stevigere middelen. Het rijksrapport “Truckparking van de Toekomst” (Buck Consultants International en RoyalHaskoningDHV, 2023) schrijft: “In sommige gemeenten wordt de wielklem toegepast als handhavende maatregel. In bijvoorbeeld Rotterdam wordt deze door BOA’s gebruikt bij foutparkerende trucks.” Volgens het rapport zijn chauffeurs daardoor “sneller geneigd” de voorgeschreven truckparkings te gebruiken.

Dat werkt alleen als die truckparking er is.

Waarom het probleem verschuift

Het rijksrapport noemt de APV zelf als een van de oorzaken van de krapte: “strengere regelgeving (zoals parkeerverboden vanuit APV in veel gemeenten)” droeg bij aan “een groeiende behoefte” aan overnachtingsplaatsen. Chauffeurs moeten volgens de rij- en rusttijden hun rust nemen, ook als een gemeente ze wegstuurt. Waar ze dan staan, beschrijft het rapport ook: “het overnachten op bedrijventerreinen (soms in de berm)”.

Den Haag zag dat in de eigen stad. Toen het aantal plekken voor grote voertuigen kleiner werd, constateerde het college in het besluit van 2023 “dat deze afname van het aantal parkeerlocaties heeft geleid tot illegaal en onveilig parkeren.”

De rechter kijkt daar ook naar. De toelichting op de model-APV noemt een uitspraak van de Raad van State uit 2001: wie “(nagenoeg) de gehele bebouwde kom” aanwijst, moet zich ervan vergewissen “dat geschikte alternatieve parkeergelegenheid aanwezig is, waarbij ook rekening moet worden gehouden met de veiligheid van de geparkeerde vrachtwagens.” Het uitgangspunt van de VNG is daarbij wel dat bedrijven “in principe zelf” voor vervangende parkeergelegenheid zorgen.

Zo voorkom je dat het probleem verschuift

1. Weet waar ze nu staan. Niet alleen op het terrein met de klachten, maar ook op de terreinen ernaast, in de bermen en in de woonstraten eromheen. Den Haag koppelde het zoeken naar nieuwe locaties aan “parkeertellingen die dan worden gehouden”.
2. Tel op de goede momenten. Het verbod voor de verdeling van parkeerruimte geldt in het model ’s avonds, ’s nachts en in het weekend. Dan moet je dus ook kijken.
3. Maak onderscheid naar soort wagen. Een losse oplegger vraagt een andere aanpak dan een trekker waarin iemand slaapt, of een bestelbus van een buurtbewoner.
4. Wijs een plek aan voordat je verbiedt. Bij een verbod voor (bijna) de hele kom verwacht de rechter een geschikt alternatief, en zonder plek gaan chauffeurs toch ergens staan.
5. Meet na de invoering opnieuw. Dan zie je of de vrachtwagens weg zijn, of alleen een straat verder staan.

ParkLab telt vrachtwagens en opleggers per straat en per soort plek, ook in de berm en in woonstraten, zonder kentekens op te slaan. Lees hoe dat werkt bij onderzoek naar vrachtwagenparkeren. Hoe je zo’n telling opzet, staat in vrachtwagens tellen op een bedrijventerrein.

Deze pagina veroudert

De VNG werkt aan een integrale herziening van de model-APV, die volgens de ledenbrief van juli 2026 “naar verwachting in november 2026” klaar is. Artikelnummers en formuleringen kunnen daarna veranderen, en gemeenten passen hun APV en aanwijzingsbesluiten regelmatig aan. Dit artikel is voor het laatst bij de bronnen nagelopen in oktober 2026. Kijk voor de regels in jouw gemeente altijd in de geldende APV op lokaleregelgeving.overheid.nl.

Verder lezen

• Vrachtwagenparkeren in Nederland: het tekort per provincie
• 43 miljoen voor truckparkings: wat betekent dat voor je bedrijventerrein?
• Overlast van vrachtwagens op je bedrijventerrein
• Een truckparking realiseren
• Onderzoek vrachtwagenparkeren: hoe ParkLab telt en wat je krijgt