Rij- en rusttijden vrachtwagen: waarom chauffeurs niet doorrijden

Waarom een vrachtwagen ergens moet stilstaan

Wie klachten krijgt over vrachtwagens die ’s nachts op een bedrijventerrein staan, denkt al snel: waarom rijden ze niet gewoon door naar huis? Het korte antwoord is dat het niet mag. Een vrachtwagenchauffeur werkt onder strenge Europese regels voor rij- en rusttijden. Na een vast aantal uren móét de wagen stil, ongeacht waar de chauffeur op dat moment is.

Die regels zijn er voor de verkeersveiligheid en voor het welzijn van chauffeurs. Ze verklaren ook waarom vrachtwagens op vaste momenten ergens een plek zoeken. Als je dat ritme kent, snap je beter waar en wanneer ze op jouw terrein opduiken.

De regels op een rij

De basis is Europese Verordening 561/2006, in 2020 aangescherpt met het Mobiliteitspakket. De Rijksoverheid vat het zo samen:

• Rijtijd per dag: maximaal 9 uur, en twee keer per week maximaal 10 uur.
• Rijtijd per week: maximaal 56 uur, en per twee weken samen maximaal 90 uur.
• Pauze: na 4,5 uur rijden 45 minuten pauze. Die mag in twee delen: eerst minstens 15 minuten, later nog minstens 30 minuten.
• Dagelijkse rust: minstens 11 uur achter elkaar. Tussen twee weekrusten mag dat drie keer worden ingekort tot 9 uur. De rust mag ook in twee delen, eerst minstens 3 uur en daarna minstens 9 uur.
• Wekelijkse rust: normaal 45 uur. Een verkorte weekrust duurt minimaal 24 uur en moet later worden gecompenseerd.

Volgens de verordening mag een weekrust niet later beginnen dan na zes perioden van 24 uur sinds de vorige. In de praktijk betekent dat: een chauffeur staat binnen elke 24 uur minstens 9 uur stil, en minstens eens per week een etmaal of langer.

De tachograaf in de wagen legt de rij- en rusttijden vast. Inspecteurs van de Inspectie Leefomgeving en Transport (ILT) en de politie controleren daarop. Bij een controle moet een chauffeur de lopende dag en de 56 dagen daarvoor kunnen laten zien. Een chauffeur die nog een uurtje doorrijdt om thuis te komen, kan dus tegen de lamp lopen.

Waar die rust genomen wordt

Hier zit de kern voor gemeenten. Niet elke rust mag overal.

De weekrust niet in de cabine. Sinds het Mobiliteitspakket staat in de verordening dat de normale wekelijkse rust, en een weekrust van meer dan 45 uur ter compensatie, niet in het voertuig mag worden genomen. Dat moet in “een passend gendervriendelijk verblijf met geschikte slaapfaciliteiten en sanitaire voorzieningen”, op kosten van de werkgever. Een verkorte weekrust mag wel in de cabine, schrijft de Rijksoverheid.

De dagelijkse rust vaak wel in de cabine. Daarvoor staat zo’n verbod niet in de verordening. Veel chauffeurs slapen dus gewoon in hun wagen, en hebben daarvoor een plek nodig waar ze 9 tot 11 uur kunnen staan.

Eens in de vier weken naar huis. De vervoerder moet het werk zo plannen dat de chauffeur minstens eens in de vier weken terug kan naar de woonplaats of de vestiging van het bedrijf. Voor de wagen zelf geldt een aparte regel: een vrachtwagen die in internationaal vervoer rijdt, moet binnen acht weken na vertrek terug zijn bij een vestiging in het land waar het bedrijf is gevestigd.

De ILT legt een boete op aan de vervoerder als de weekrust ten onrechte in het voertuig wordt doorgebracht. In 2021 schreef de minister aan de Tweede Kamer dat die boete 1.500 euro is, en 3.000 euro als hetzelfde bedrijf het nog een keer doet.

Verzorgingsplaats of truckparking

Langs de snelweg liggen verzorgingsplaatsen. Volgens het rijksrapport “Truckparking van de Toekomst” uit 2023 zijn die “primair bedoeld voor het genieten van de korte rust (pauze), maar niet voor de lange rust (dagelijkse en wekelijkse rust)”. Voor de nacht zijn er truckparkings, en daarvan zijn er al jaren te weinig. Hoe groot dat tekort per provincie is, lees je in vrachtwagenparkeren in Nederland.

Het rapport is eerlijk over het gevolg: chauffeurs overnachten ook op bedrijventerreinen, soms in de berm. En het noemt handhaving op het correct houden van de 45 uur weekrust “zeer moeilijk”. Wie aan het eind van de rijtijd geen passende plek vindt, heeft weinig keus.

Wanneer de vrachtwagens komen

Uit de regels volgt een vrij voorspelbaar ritme:

• ’s Avonds en ’s nachts stopt wie aan het eind van de rijtijd zit. De dagelijkse rust van 9 tot 11 uur valt voor veel chauffeurs in de nacht.
• In het weekend staan wagens langer stil, voor een verkorte of normale weekrust.
• Op zondagavond komt het verkeer weer op gang. Wie maandag vroeg bij een klant moet laden of lossen, kan de avond ervoor al een plek in de buurt zoeken.

Overdag zie je daarvan weinig. Tel je vrachtwagens, doe dat dan op het moment dat ze er echt staan: laat op de avond, ’s nachts en op zondagavond. Ons onderzoek naar vrachtwagenparkeren is precies rond die momenten opgezet. Hoe zo’n telling in zijn werk gaat, staat in vrachtwagens tellen op een bedrijventerrein.

De grensregio en het Duitse rijverbod

In de grensregio speelt nog iets. In Duitsland mogen vrachtwagens zwaarder dan 7,5 ton, en vrachtwagens met aanhanger, op zondagen en feestdagen tussen 0.00 en 22.00 uur niet rijden voor goederenvervoer (§ 30 lid 3 van de Duitse StVO). Er zijn uitzonderingen, onder meer voor verse levensmiddelen. In juli en augustus geldt daarnaast op zaterdag van 7.00 tot 20.00 uur een rijverbod op een reeks drukke Duitse snelwegen, op grond van de Ferienreiseverordnung.

Het rijksrapport beschrijft wat dat doet. In de grensstreek rijden chauffeurs door “tot men niet verder mag”, en gaan dan gedwongen op de vluchtstrook staan “omdat er in Duitsland een rijverbod is tijdens het weekend en Duitse feestdagen”. Volgens hetzelfde rapport brengen veel chauffeurs daardoor het weekend in Limburg door.

Let dus ook op Duitse feestdagen die in Nederland gewone werkdagen zijn, zoals de Tag der Deutschen Einheit op 3 oktober. En vanaf zondagavond 22.00 uur mogen deze wagens in Duitsland weer rijden.

Wat betekent dit voor je gemeente?

Een vrachtwagen op je bedrijventerrein is meestal geen onwil. Het is een chauffeur die aan het eind van de toegestane rijtijd zit en ergens moet stoppen. Een parkeerverbod verandert die regels niet. Het verplaatst de wagen, vaak naar het volgende terrein of een woonstraat. Meer daarover lees je in overlast van vrachtwagens op een bedrijventerrein.

Wat helpt, is weten hoeveel vrachtwagens er op welke momenten staan, en waar. Met die cijfers kun je kiezen: handhaven, een plek aanwijzen waar het wel mag, of meepraten over een truckparking. Het Rijk heeft daar geld voor vrijgemaakt; zie 43 miljoen voor truckparkings.

Deze pagina veroudert

De regels in dit artikel zijn voor het laatst bij de bronnen nagelopen in oktober 2026. Europese en Duitse regels kunnen veranderen, net als de hoogte van boetes. De boetebedragen hierboven komen uit een Kamerbrief van 2021. Check bij een concreet besluit altijd de actuele tekst bij de ILT of de Rijksoverheid.

Verder lezen

• Onderzoek vrachtwagenparkeren: hoe ParkLab telt en wat je krijgt
• Vrachtwagenparkeren in Nederland: het tekort per provincie
• 43 miljoen voor truckparkings: wat betekent dat voor je bedrijventerrein?
• Parkeerverbod voor vrachtwagens in de APV